Araba içi plastik parça kırıldı: klips, kapak ve tutucu bastırmak

Kapı döşemesi bir köşeden ayrılıyor, bardak tutucunun kolu kırılıyor ya da torpido kapağı mandalı tutmadığı için her virajda açılıyor. Araç sağlam, sorun küçük bir plastik parça. Yetkili serviste o parça çoğu zaman tek başına satılmaz; bütün kapak ya da bütün panel değiştirilmek istenir.

“Araba plastik parça tamiri” ya da “araba plastik parça yapıştırma” diye aradığınızda karşınıza çıkan seçeneklere ek olarak bir yol daha var: kırılan küçük parçayı 3D baskıyla yeniden yaptırmak. Bu yazıda hangi parçaların bastırılabileceğini, hangilerinin asla bastırılmaması gerektiğini ve sıcak bir araç içine uygun malzemeyi anlatıyoruz.

Neden araç içi plastik parçalar kırılır?

Araç içindeki plastikler zor bir ortamda çalışır. Yazın güneşte bekleyen bir aracın içi çok ısınır, kışın soğur. Bu sıcaklık değişimi plastiği yıllar içinde sertleştirir ve kırılgan hâle getirir. Ön cama yakın parçalar ayrıca güneş ışığına doğrudan maruz kalır.

Kullanım da yük bindirir. Torpido mandalı ve bardak tutucu her gün açılıp kapanır, döşeme klipsleri yol sarsıntısıyla titrer. Bir de döşemeyi söküp takmak gerekir: hoparlör değişiminde ya da cam mekanizması onarımında klipslerin bir kısmı çoğu zaman kırılır.

“Araba plastik parçaları” diye aradığınızda bulunan ürünler çoğu zaman bütün bir paneldir. Oysa kırılan şey genellikle o panelin küçük bir tırnağı ya da klipsidir. Eski ya da az satılan araçlarda tek başına klips bulmak daha da zordur; 3D baskıyla yapılan küçük parça üretimi tam bu boşluğu doldurur.

Hangi parçalar bastırılabilir?

Güvenlikle ilgisi olmayan, yalnızca bir şeyi tutan ya da kapatan iç parçalar 3D baskıya uygundur:

• Döşeme klipsleri: kapı döşemesini, bagaj kaplamasını ya da tavan döşemesini gövdeye bağlayan küçük geçme klipsler.
• Bardak tutucu: tutucunun kolu, yayla açılan kapağı ya da içine oturan ara parça.
• Torpido mandalı ve menteşesi: kapağı kapalı tutan dil ve kapağın döndüğü pim yuvası.
• Kapaklar: orta konsoldaki küçük gözlerin kapakları, boş düğme yuvalarının körlemesi ve benzeri parçalar.
• Telefon tutucu: havalandırma ızgarasına ya da konsola takılan tutucular.

Bu parçalar ASLA bastırılmaz

Bu bölüm bir öneri değil, kesin bir sınırdır. Aşağıdaki parçalar için 3D baskı teklifi istemeyin; yalnızca orijinal ya da onaylı yedek parça kullanın:

• Hava yastığı kapakları ve çevresindeki parçalar. Direksiyon göbeği, torpido üstündeki yolcu hava yastığı kapağı, kapı ve tavan yan hava yastıklarının çevresindeki döşemeler. Bu parçalar hava yastığının belirli biçimde açılması için tasarlanır.
• Emniyet kemeri parçaları. Toka, kilit dili, makara ve kemer yüksekliği ayarı dahil hiçbiri.
• Fren, pedal ve direksiyon parçaları. Pedal kolu, pedal pabucu, el freni mekanizması ve direksiyonla ilgili her parça.
• Çocuk koltuğu parçaları. Çocuk koltuğu, bağlantı noktaları ve kilitleri.
• Yapısal ya da güvenlikle ilgili her parça. Bir parçanın kırılması aracın kullanımını, sürücünün kontrolünü ya da bir kaza sırasındaki korumayı etkileyebiliyorsa baskıya uygun değildir.

Emin olmadığınız bir parça varsa onu bu listeye dahil sayın.

Adım adım çözüm

1. Parçanın güvenlikle ilgisi olmadığını doğrulayın. Önce yukarıdaki listeye bakın. Parça hava yastığı, emniyet kemeri, fren, pedal, direksiyon ya da çocuk koltuğuyla ilgiliyse bu yoldan devam etmeyin.
2. Yapıştırmanın yeterli olup olmadığını değerlendirin. Kırık temizse ve parça az yük taşıyorsa yapıştırma işe yarayabilir. Klips ya da mandal gibi her kullanımda esneyen parçalarda yapıştırılan yer genellikle yeniden açılır; parçanın bir kısmı kayıpsa yeni parça gerekir.
3. Hazır model arayın. Aracın marka, model ve yılıyla model kütüphanelerinde parçayı arayın. Döşeme klipsleri gibi yaygın parçalar için paylaşılmış modeller bulunabilir; açıklamadaki ölçüleri kendi parçanızla karşılaştırın.
4. Parçayı ölçün. Klipsin geçtiği deliğin çapını, klipsin boyunu, mandal dilinin uzunluğunu ve kalınlığını kumpasla milimetre olarak not edin. Aynı panelde sağlam bir klips varsa onu ölçmek daha güvenilir sonuç verir. Ölçüm tekniği için kırık parçanın ölçüsünü almak yazısına bakın.
5. Malzemeyi araç içi sıcaklığına göre seçin. Prusa’ya göre PLA 60 °C’nin üzerinde yumuşayıp şekil değiştirir; güneşte bekleyen bir aracın içi için uygun değildir. PETG’yi Prusa 80 °C’nin altındaki ortamlar için uygun görür. ASA ise Prusa’nın verdiği bilgiye göre 93 °C’ye kadar dayanır ve UV ışığına dayanıklıdır. Bu yüzden araç içi parçalar için ASA’yı tercih edin; özellikle ön cama ve güneşe yakın parçalarda. Sıcaklık farklarını hangi filament sıcağa dayanır yazısında ayrıntılı anlattık.
6. Dosya ya da fotoğrafla talep açın. Hazır modeli bulduysanız STL, 3MF ya da OBJ dosyasını yükleyin. Dosya yoksa parçanın fotoğrafını yükleyip en uzun kenarını milimetre olarak yazın; aracın marka, model ve yılını ve diğer ölçüleri notta belirtin. Fotoğraf yolunu fotoğraftan parça yaptırmak yazısında anlattık. Talebi teklif al sayfasından açabilirsiniz.
7. Önce bir adet deneyin. İlk parça geldiğinde takın ve birkaç kez kullanın. Klips yerine oturuyor, mandal kapağı tutuyorsa ihtiyacınız kadar adet isteyin. Teklifleri değerlendirirken nelere bakacağınızı teklifleri karşılaştırmak yazısında bulabilirsiniz.

Malzeme seçiminde dikkat edilecekler

ASA’nın baskı tarafında bilinmesi gereken bir yanı var: Prusa, ASA’nın baskı sırasında belirgin biçimde çarpılabildiğini ve büyük parçalar için kapalı kasa gerektiğini belirtir. Bu yüzden her üretici ASA sunmayabilir. Talep notunda ASA istediğinizi yazın; üretici uygun değilse bunu teklif aşamasında söyler.

PETG, güneşe doğrudan maruz kalmayan ve daha serin kalan yerlerde, örneğin koltuk altındaki ya da bagajdaki parçalarda bir seçenek olabilir. Malzemeler arasındaki farkları PLA, PETG, ABS ve ASA karşılaştırması yazısında bulabilirsiniz.

Renk konusunda da beklentiyi baştan doğru kurun. Baskı parçanın rengi ve yüzey dokusu orijinal plastikle birebir aynı olmayabilir. Görünmeyen klipsler için bu önemsizdir; konsol kapağı gibi göz önündeki parçalarda istediğiniz rengi notta belirtin.

İpuçları

• Sağlam parçayı örnek alın. Aynı panelde sağlam bir klips ya da öteki taraftaki ayna parça varsa, ölçüyü ondan alın.
• Birkaç yedek klips isteyin. Döşemeyi söküp takarken klipslerin bir kısmı kırılabilir. Uyan klipsten birkaç fazla yaptırmak sonraki sökme işini kolaylaştırır.
• Parçanın yerini notta yazın. “Sürücü kapısı, alt arka köşe” gibi bir açıklama, üreticinin parçanın ne kadar ısınacağını ve ne kadar yük taşıyacağını anlamasına yardım eder.
• Torpido ve konsol parçalarında güneşi düşünün. Ön cama yakın parçalar en çok ısınan ve en çok ışık alan parçalardır; malzemeyi buna göre seçin.
• Şüphede durun. Bir parçanın güvenlikle ilgisi olup olmadığından emin değilseniz, onu bastırmayın ve yetkili servise sorun.
• Genel yolu da okuyun. Kırık plastik parçalar için genel adımlar kırık plastik parçayı bastırmak yazısında anlatılıyor. Diğer müşteri rehberleri için müşteri rehberi sayfasına bakabilirsiniz.