Ahşap, taş ve metal görünümlü baskı seçenekleri

Rafınız için ahşap dokulu bir kutu, masanız için bronz görünümlü bir figür ya da salonunuz için taş görünümlü bir vazo istiyorsunuz. 3D baskının düz renkli plastik parçalarına alışkın olan çoğu kişi böyle bir görünümün mümkün olup olmadığını bilmiyor. Mümkün; ama nereden geldiğini bilmek, doğru şeyi istemenizi sağlar.

Kısa yanıt: görünüm filamentten gelir. Ahşap tozu katkılı PLA ahşabı, taş görünümlü PLA taşı, metal tozu katkılı ya da metalik renkli filament metali taklit eder. Önemli bir netlik: bu hizmette metal baskı, CNC ya da lazer kesim yoktur. Metal görünüm, filamentle (metal tozu katkılı ya da metalik renkli plastikle) elde edilir; basılan parça yine plastiktir. Bütün malzeme yazıları malzemeler rehberinde.

Neden görünüm filamentten gelir?

Masaüstü 3D yazıcılar (FDM) eritilmiş plastiği katman katman yığarak parça üretir. Parçanın rengi, parlaklığı ve dokusu bu plastiğin içine katılan maddelerle belirlenir. Üç ana yol vardır.

Ahşap ve metal tozu katkılı (kompozit) filamentler. Prusa’ya göre metal ya da ahşap tozuyla doldurulmuş kompozit malzemeler genellikle PLA ya da PETG filamentlerdir ve çoğunlukla estetik amaçla, taklit ettikleri malzemenin (ahşap ya da metal) görünümü için kullanılır. Örneğin SUNLU, kendi ahşap PLA’sının yüzde 15 ahşap tozu içerdiğini ve baskıya ahşap benzeri bir görünüm ve koku verdiğini yazıyor. Aynı üretici bu filamenti akçaağaç, ceviz ve kiraz gibi ahşap renk tonlarında listeliyor.

Metalik renkli ve parlak (silk) filamentler. Bunlar metal tozu taşımaz; görünümü renk ve parlaklık katkıları verir. Bambu Lab’e göre Silk PLA, standart PLA’ya inci parlaklığı veren katkılar eklenerek yapılır ve dekoratif parçalar ile sergileme modelleri için ipeksi ya da metalik bir parlaklık sağlar. SUNLU da metalik PLA’sını boya ya da kaplama gerektirmeden metal benzeri görünüm veren bir filament olarak tanıtıyor; bronz ve pirinç tonları bunlar arasında.

Taş ve mermer görünümlü filamentler. Mermer ya da taş görünümü veren PLA çeşitleri de satılıyor. Bu yazının kaynakları bu filamentlerin içeriği ve nozül ihtiyacı hakkında ayrıntı vermiyor; bu yüzden burada bir genelleme yapmıyoruz. Hangi çeşidin neyle yapıldığı ve hangi nozülü istediği, kullanılan makaranın veri sayfasında yazar. Görünüm yine plastiğin kendisinden gelir, parça taş değildir.

Bu farkın size dönük üç sonucu var:

• Sağlamlık. Prusa’ya göre kompozit filamentler katkısız sürümlerine göre genellikle daha zayıf mekanik dayanım ve katman bağı gösterir; parçadaki çıkıntılar ve ince ayrıntılar kolay kırılabilir.
• Donanım. Prusa’ya göre metal tozu katkılı malzemeler çok aşındırıcıdır ve sertleştirilmiş çelik nozül ister. Ahşap katkılı ve iri parçacıklı kompozitler için de tıkanmayı önlemek amacıyla en az 0,6 mm nozül öneriyor (kendi Prusament malzemeleri hariç). Yani her yazıcı bu filamentlerle basmaya hazır değildir.
• Sıcaklık. Bu filamentlerin çoğu PLA tabanlıdır. Prusa’ya göre PLA 60 °C’nin üzerinde yumuşar ve şekil değiştirir; görünüm ne olursa olsun bu sınır geçerlidir.

Adım adım çözüm

1. İstediğiniz görünümü tek cümleyle tanımlayın. “Ahşap dokulu”, “bronz görünümlü”, “parlak altın” ya da “mermer görünümlü” gibi. Metal görünüm istiyorsanız mat bir metal tozu katkılı yüzey mi, yoksa parlak bir metalik renk mi düşündüğünüzü de belirtin; ikisi farklı filamentlerdir.
2. Parçanın süs mü, iş parçası mı olduğuna karar verin. Kompozit filamentler estetik iş için tasarlanmıştır ve Prusa’ya göre katkısız sürümlerinden daha kırılgandır. Yük taşıyacak, vidalanacak ya da sık sık takılıp çıkarılacak bir parçada görünümden önce dayanımı düşünün. Malzemelerin genel karşılaştırması PLA, PETG, ABS ve ASA yazısında.
3. Modeldeki ince ayrıntılara bakın. Ahşap katkılı filament için önerilen geniş nozül, çok ince yazıları ve sivri çıkıntıları daha kaba basar. Kompozitlerde bu ayrıntılar kolay da kırılır. Modelinizde böyle yerler varsa bunu bilerek seçin ya da düz renkli bir filamenti seçenek olarak düşünün.
4. Model dosyanızı yükleyin. STL, 3MF ya da OBJ dosyanızı teklif sayfasına yükleyin. OBJ dosyalarında ölçek bilgisi yoktur, milimetre varsayılır. STEP ya da IGES dosyanız varsa önce STL ya da 3MF’e çevirin. Modelleme hizmeti olmadığı için hazır bir model dosyası gerekir.
5. Görünümü ve kullanım yerini talebin notuna yazın. Örneğin: “Ahşap görünümlü PLA ile basılsın, yoksa açık kahverengi mat PLA da olur; salonda süs olarak duracak.” Seçenek bırakmak, daha çok üreticinin teklif verebilmesini sağlar.
6. Teklifleri karşılaştırıp seçin. Uygun filamenti ve donanımı olan üretici teklif verir. Fiyat sitede tahmin edilir, kesin fiyat üreticinin teklifindedir. Seçip ödediğinizde üretici basar ve parça kargoyla gelir.

İpuçları

• Rengin birebir eşleşmesini beklemeyin. Aynı adı taşıyan iki filament, iki üreticide farklı ton verebilir. Belirli bir mobilyaya ya da eşyaya renk uydurmak istiyorsanız bunu notta yazın, ama kesin eşleşme vaadi verilemez.
• Parlaklık yüzeyin yönüne bağlıdır. Bambu Lab, Silk PLA’da eğri bir gösterim yüzeyi düz yatırılarak basılırsa katman çizgilerinin daha çok görüneceğini ve parlaklığın azalacağını yazıyor. Parçanın en çok görünen yüzü hangisiyse notta belirtin; üretici yerleşimi buna göre düşünebilir.
• Son işlem sizde. Prusa’ya göre metal tozu katkılı parçalar cilalanarak gerçek metal görünümüne yaklaştırılabilir, ahşap katkılı parçalar ise ahşap boyasıyla renklendirilebilir. Bu hizmette boyama, cilalama ya da yüzey işleme yoktur; parça basıldığı hâliyle gelir.
• Sıcak yerden uzak tutun. PLA tabanlı bir parçayı ısı kaynağının yanına ya da yazın güneşte kalan bir arabaya koymayın. Ayrıntısı hangi filament sıcağa dayanır yazısında.
• Her filament her üreticide yoktur. Özel bir marka ya da ürün adı istiyorsanız yazın, ama bulunmazsa kabul edeceğiniz bir seçeneği de ekleyin. Notsuz özel bir istek teklif sayısını düşürebilir.
• Fiyat farkını hesaba katın. Özel filamentler ve özel nozül isteyen işler fiyata yansıyabilir. Fiyatın nasıl oluştuğu 3D baskı fiyatları nasıl belirlenir yazısında.

Hangi görünüm hangi işe yakışır?

Görünüm	Nasıl elde edilir	Dikkat
Ahşap	Ahşap tozu katkılı PLA	Geniş nozül, ince ayrıntı kaba çıkabilir, daha kırılgan
Mat metal	Metal tozu katkılı filament	Sertleştirilmiş çelik nozül, daha kırılgan, metal sağlamlığı yok
Parlak metalik	Metalik renkli ya da silk PLA	Parlaklık yüzey yönüne bağlı
Taş, mermer	Taş görünümlü PLA	İçerik üreticiye göre değişir, veri sayfasına bakılır

Süs eşyası, hediye, vitrin parçası ve maket gibi işlerde bu filamentler sıradan plastik görünümün ötesine geçmenin en kolay yoludur. İşlevsel bir parça için ise görünümü ikinci sıraya koymak, parçanın ömrünü uzatır.

Talep notuna örnekler

Üretici yalnız dosyanızı ve notunuzu görür; soru sorup netleştirme imkânı yoktur. Bu yüzden notun tek başına anlaşılır olması gerekir. Aşağıdaki örnekler, iyi bir notun neleri söylediğini gösterir:

• “Ahşap katkılı PLA ile basılsın. Bulunmazsa kahverengi mat PLA da kabul. Kitaplıkta süs olarak duracak, yük taşımayacak.”
• “Parlak bronz görünümlü silk ya da metalik PLA istiyorum. En çok ön yüzü görünecek. Metal tozu katkılı olması gerekmiyor.”
• “Mermer görünümlü PLA istiyorum, beyaz ya da açık gri tonlarda. Bulunmazsa düz beyaz PLA da olur. Masada kalemlik olarak kullanılacak.”

Her örnekte üç bilgi var: istenen görünüm, kabul edilecek bir seçenek ve parçanın nerede kullanılacağı. Bu üçü, üreticinin doğru filamentle teklif vermesi için yeterlidir.

Sonuç

Ahşap, taş ya da metal görünümü için gerçek ahşaba, taşa ya da metale gerek yoktur; doğru filament bu görünümü verir. Unutulmaması gereken, parçanın yine plastik olduğu ve kompozit filamentlerin katkısız sürümlerinden daha kırılgan olduğudur.

Modeliniz hazırsa teklif alın; talebin notuna istediğiniz görünümü ve kabul edeceğiniz bir seçeneği yazın, uygun filamenti olan üreticiler teklif verir.